Organ Bağışı

Ölürken başkasına hayat verin… 

Organ Bağışı 

Çoğumuzun merak ettiği ancak çok ta yakın duramadığı, gündemde tutulmayan bir konu organ bağışı.. Beyin ölümü gerçekleşmiş kişinin ölmeden önce kendi isteği ve şahitler ile bir tıp kurumunun onayıyla veya beyin ölümü gerçekleştikten sonra yakınlarının onayıyla, organ değişimine ihtiyacı olan bir hastaya organ nakli için gerekli organını organlarını vermesine, bağışlamasına Organ Bağışı diyoruz.

Ülkemizde Organ Nakli

Organ nakli ülkemizde ilk kez 1969’da Ankara ve İstanbul’da yapılan iki kalp nakli ile gerçekleşmiştir. Hemen ardından konuyla ilgili hayvanlar üzerinde organ nakil çalışmaları 1970 yılında Hacettepe üniversitesinde başlamıştır. Günümüzde de en yaygın organ nakillerinden biri olan böbrek nakli 3 Kasım 1975 tarihinde bir annenin böbreğinin çocuğuna nakil edilmesiyle başlamıştır. Organ bağışı konusundaki kadavradan nakil işlemi 10 Ekim 1978 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Aynı tarihlerde konuya olan ilginin arttırılması amacıyla konu Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşınmıştır. Meclis, Diyanet İşleri Başkanlığından yapılan açıklama öncesinde 1979’da onaylamış ve meclis gündeminde tutmuş, konun yaygınlaşması için çalışmalar yapmıştır. Aynı yıllarda tüm gazetelerde ilgili başlıklar halka duyurulmuş Organ Nakli ve Organ Bağışının önemi halka aktarılmıştır. Sonrasında insanların akıllarında bu konunun canlı tutulabilmesi ve organ bağışı’nın yaygınlaştırılması için organ bağışı kartları kullanıma başlanmıştır. 1987 Yılında “Ortadoğu Organ Nakil Derneği” ile yılda ikişer kez büyük kongreler düzenlenerek konu daha da yaygınlaştırılmış ve desteklenmiştir. Dünyada 1967’de  gerçekleştirilen karaciğer naklinin 21 yıl sonrasında ülkemizde de bu nakil başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir. 1990 Yılında yine konunun yaygınlaştırılması ve desteklenmesi adına bu konuda birçok başarıya imza atmış Prof. Dr. Mehmet Haberal ve arkadaşları tarafından “Türkiye Organ Nakli Derneği” kuruldu. 1990’da aynı ekip dünyada bir ilki başararak ilk defa canlıdan kısmi karaciğer naklini gerçekleştirdi.. 1990 Yılından sonra günümüze kadar dünyadaki tüm gelişmeler takip edilmiş ve organ bağışı yaygınlaştırılmaya çalışılmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı her zaman organ bağışının yanında durmuş ve müslümanlık dinine aykırı olmadığını belirtmiştir. 2001 Yılında dönemin bakanı Osman Durmuş tarafından Ulusal Koordinasyon Merkezi kurulmuş ülkemiz organ nakli konusunda 6 merkez bölgeye ayrılıp organ temini daha düzenli ve hızlı hale getirilmiştir.

Organ – Doku Kadavra Canlı Toplam (2001)
Böbrek 1091 3622 4709
Karaciğer 249 62 311
Kalp 74 0 74
Kalp Kapakçığı 161 0 161
Pankreas 1 0 1
Kornea 5362 0 5362
Kemik 0 298 298

Organ – Doku Bekleyen Hasta Sayısı (2003)
Böbrek 6060
Karaciğer 430
Kalp 146
Kalp Kapağı 9
Akciğer 4
Kalp-Akciğer 27
Pankreas 16
Kornea 4958
Kemik İliği 282

Bugün Organ Naklinin Durumu

Ülkemizde kadavradan yapılan organ bağışı rakamları hala dünyanın çok gerisinde. Türkiye’de yapılan organ bağışları arasında % 21.8 lik oran ile İzmir başı çekiyor. Ülkemizde organlarını bağışlayanlar arasında % 35.4’lük oranla 18-27 yaş arası grup başı çekiyor. Bu gençleri % 26. 7 ile 28-37 yaş arası grubu takip ediyor. Organını bağışlayan vatandaşlarımız arasında İzmir % 21.8 ile birinci sırada. Onu; % 13.4 ile İstanbul, % 8.3 ile Aydın, % 6.8 ile Denizli, %5.3 ile Antalya izliyor. Türkiye’de halen kalp nakli için 12, karaciğer nakli için 17, böbrek nakli içinse 25 tıp merkezi hizmet veriyor. 11 göz bankası ve ilik nakli yapabilen 21 adres var.

Organ Bağışı Nasıl ve Nerelere Yapılır?

Yasalara göre herkesin, iki tanıkla birlikte, kendisi öldükten sonra organlarını bağışladığını belirten bir belgeyi doldurarak imzalamasıyla ve bu belgeyi yetkili kurumlara teslim etmesiyle yapılmış olur. Bu belgeler yetkili kurumlarca hazırlanmış olabileceği gibi, kendilerinin hazırladığı bir belge de olabilir. Ayrıca sürücü belgesi alan kişiler, belgede “organlarımı bağışlıyorum” bölümünü işaretlemiş olmakla, organlarını bağışlar. Organlarının tümü, biri ya da birkaçı bağışlanabilir. Bu seçenekler bağış belgelerinde vardır. Bağış Belgesi, yetkili sağlık kuruluşlarının kayıtlarına geçer. Kişi bu belgeyi yanında bulunduracak olursa, ölümü halinde bağış vasiyeti yerine getirilir. Kişi bağış kararı aldıktan sonra vazgeçebilir, bunun için belgesini imha etmesi veya yanında organlarını bağışlamadığını beyan eden bir belge taşıması yeterlidir. Kişi organ bağışı yapmak istemediğini bir belge ile belirten kişiden hiçbir koşul altında organ alınması mümkün değildir. Organ bağışlamak tam anlamıyla kişinin iradesiyle ve gönüllü biçimde yapılan bir insani davranıştır.  Özetle Organ Bağışı; Sağlık Müdürlüklerinde, Hastanelerde, Emniyet Müdürlüklerinde (Ehliyet Alımı Sırasında), Organ Nakli Yapan Merkezlerde, Organ nakli ile ilgilenen Vakıf, Dernek vs. kuruluşlarda yapılabilir.

Yasa Ne Diyor?

Canlıdan organ nakli için kişinin 18 yaşını doldurmuş bulunması, akli dengesinin yerinde olması şarttır. Canlıdan organ naklinde, verici kişinin maddi bir çıkarı olması ve/veya bu durumu bilen doktorun organ nakli yapması suçtur. Kadavradan organ naklinin yapılabilmesi için beyin ölümü belgesinin hazırlanmış olması, kişinin sağlığında organlarını bağışlaması, bağışladığına dair bir belge yoksa yakınlarının rızasının alınması şarttır. Kişinin ölümü anında yanında herhangi bir yakını yoksa, ve üzerinden organlarını bağışlamadığına dair bir belge çıkmazsa, 2594 sayılı yasa, organlarının alınmasına izin vermektedir. Ölünün fizik bütünlüğünü değiştirmeyen organlar, (örneğin kornea) herhangi bir bağış ya da izin aranmaksızın nakil için alınabilir. Organ alımı, satımı, bunun ticaretinin ya da reklamının yapılması ağır ceza gerektiren bir suçtur. Adli nedenlerle ölen kişilerin organları nakil için çıkartılırken yapılan ameliyattaki bulgular adli rapora eklenir ve otopsi bu ameliyattan sonra gerçekleştirilir. Adli işlemler organ nakli için yapılan işlemleri geciktiremez.

Diyanet İşleri Ne diyor?

Müslümanlık organ bağışı konusunda hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde açıktır ve organ bağışıyla hayat kurtarmanın sevap olduğunu bildirmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 1980 yılında aldığı karar aynen şöyledir: “Başkanlığımız Din İşleri Yüksek Kurulu’nun 6.3.1980 tarih ve 396 sayılı uzun kararı ile organ naklinin caiz olduğunu bildirmiştir. Bu karara göre organ nakli için şu şartlara uyulması gerekmektedir.
        1.Zaruret halinin bulunması, yani hastanın hayatını veya hayati bir uzvunu kurtarmak için bundan başka çarenin olmadığının mesleki ehliyet dürüstlüğüne güvenilen bir tabib tarafından tesbit edilmesi.
        2.Hastanın bu yoldan tedavi edileceğine tabibin zann-ı galibinin bulunması.
        3.Organ veya dokusu alınan kişinin, bu işlemin yapıldığı esnada ölmüş olması.
        4.Tedavisi yapılacak hastanın da kendisine yapılacak bu nakle razı olması gerekir.
        Sizin organınızı vereceğiniz kişinin yaptığı iyi ve fenalıklardan tamamen kendisi sorumludur.”
        Hıristiyanlık, Yahudilik, Budizm ve diğer dinler de, organ bağışını insan sevgisinin bir parçası olarak kabul etmektedirler ve bu alandaki çabaları destekledikleri gibi, din kurumları organ bağışının yaygınlaşması için özel çabalar yürütmektedirler. Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan 03.03.1980 tarihinde yapılan  açıklamanın tamamına bu adresten ulaşabilirsiniz. Türkiye Organ Nakli Derneği’nin resmi sayfasına ise şu adresten ulaşabilirsiniz.

Kişisel Görüşüm

Ülkemizde onbinin üzerinde organ bekleyen hasta mevcut. Türkiye’de ani ölüm sayısı yılda ortalama 60-70.000 arası. Bu kadar çok ani ölümlerin yaşandığı bir ülkede bu kadar çok organ ihtiyacı olan hastanın olması üzücü. Kadavradan organ nakli ülkemizde gerçekleştiriliyor. Ölümlerden 100 saat sonra bile organ nakli mümkün olabiliyor. İnsanlar organlarını bağışlamaktan dinsel gerekçelerle korkuyor veya çekiniyor. Ülkemizde organ bağışı konusunda yeterince bilgilendirme yapılmıyor. Organ bağışı merkezlerine kolayca ulaşılamıyor. İlgili kurumların web siteleri güncellenmiyor, iletişim bilgileri verilmiyor. Okullarda organ bağışı konusunda gençleri bilgilendirici ders içerikleri bulunmuyor. Kısacası Organ Bağışı ülkemizde ihtiyaç duyulan ama üzerine düşülmeyen bir konu… Önem verilmesi gerekiyor.. Siz ölürken başkasına hayat olabilirsiniz, onun yaşamasını sağlayabilirsiniz, onu hergün çektiği işkenceden kurtarabilirsiniz. Siz de organ bağışında bulunmak istiyorsanız en yakın sağlık kuruluşuna giderek ilgili bilgileri alıp organlarınızı bağışlayabilirsiniz..

İlgili Bağlantılar

2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanun

Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği 

Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Diyanet İşleri Başkanlığı 3.3.1980 tarih ve 396/13 sayılı kararı

Hoşunuza gittiyse bu yazılara da bir göz atın derim..

Tekerlekli Sandalye Kullanicilari Icin

Tekerlekli Sandalye Kullanicilari Icin yazısının devamını oku...

http://www.onurpay.com

Plastik Kan

Plastik Kan yazısının devamını oku...

http://www.onurpay.com

Grip Aşısı

Grip Aşısı yazısının devamını oku...

http://www.onurpay.com


Bu yazı 10 Temmuz 2007 Salı günü Onur Pay tarafından yazıldı

“Organ Bağışı” için 152 yorum yapılmış

  1. vildan tarafından Oca 4, 2012 tarihinde yapılmış

    Annem 9 yıllık böbrek hastası ve inanın diyalize her girmesinde göxümün önünde her gün erimesi beni öldürüyor ve bende diyaliz ünitesinde çalışıyorum ne acılar çekiyor insanlar ben hidrosefali hastasıyım drlar sakıncalı diyor ve verici bulamıyoruz kadavradanda çıkmıyor sizden tek ricam sağlığınıza dikkat edin ve etrafınızdaki insanları organ bağışı konusunda bilinçlendirin İSTANBUL PARK DİYALİZ MERKEZİ

  2. enes tarafından Nis 28, 2012 tarihinde yapılmış

    makalede koysanız sevinirim :D:D:D

Siz ne diyorsunuz?

Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS!